Koolestof

Uut Wikipedia
Wikselje tou: Navigation, Säike (08)
SIMS Spektrum fon do Isotope
Oainskuppe
Algemeen
Noome, Symbol, Oardnengstaal Koolestof, C, 6
Serie Nitmetal
Gruppe, Periode, Blok 14, 2, p
Uutsjoon swot (Graphit)
faaweloos (Diamant)
Massenandeel an ju Äidhülle 0,09 %
Atomar
Atommasse 12,0107 u
Atomradius (bereekend) 70 (67) pm
Kovalenten Radius 77 pm
Van-der-Waals-Radius 170 pm
Elektronekonfiguration [He]2s22p2
Elektrone pro Energieniveau 2,4
Uuttreedoarbaid 4,81 eV
1. Ionisierungsenergie 1086,5 kJ/mol
2. Ionisierungsenergie 2352,6 kJ/mol
3. Ionisierungsenergie 4620,5 kJ/mol
4. Ionisierungsenergie 6222,2 kJ/mol
Physikalisk
Aggregoattoustand fääst
Modifikationen 3
Kristallstruktuur G: hexagonoal
D: kubisk flächenzentrierd
Tichte G: 2,25 g/cm3
D: 3,51 g/cm3
Mohshädde G: 0,5
D: 10
Magnetismus diamagnetisk
Smiltpunkt D: 3820 K (D: 3550 °C)
Sjoodepunkt G: (Subl.)
D: 5100 K (4800 °C)
Molar Volumen 5,29 · 10-6 m3/mol
Ferdampengswaarmte Sublimation: 715 kJ/mol
Smiltwaarmte - kJ/mol
Dampdruk 1 Pa bei 2710 K
Skalgauegaid D: 18350 m/s
Spezifiske Waarmtekapazität G: 709 J/(kg K)[1]
D: 427 J/(kg · K)
Elektriske Laitfäiegaid G: 3 · 106 S/m
D: 1 · 10-4 S/m
Waarmtelaitfäiegaid G: 119–165 W/(m · K)
D: 900–1300 W/(m · K)
Chemisk
Oxidationstoustande 2, 4
Oxide (Basizität) CO2; CO (licht suur)
Normoalpotentioal
Elektronegativität 2,55 (Pauling-Skala)
Isotope
Isotop NH t1/2 ZM ZE MeV ZP
10C

{syn.}

19,255 s ε 3,648 10B
11C

{syn.}

20,39 min ε 1,982 11B
12C

98,9 %

Stabil
13C

1,1 %

Stabil
14C

< 10-9 %

5730 a β- 0,156 14N
15C

{syn.}

2,449 s β- 9,772 15N
16C

{syn.}

0,747 s β- 8,012 16N
NMR-Oainskuppe
  Spin γ in
rad·T−1·s−1
E fL bei
B = 4,7 T
in MHz
12C 0 0 - -
13C 1/2 6,73 · 107 - 125,72 MHz
Sicherhaidswaiwiesengen
Gefoarstofkänteekenge
keine Gefahrensymbole
R- und S-Sätze R:
  1. REDIRECT Foarloage:R-Satse
S:
  1. REDIRECT Foarloage:S-Satse
Sowied muugelk un gebruukelk, wäide SI-Eenhaide ferwoand.
Wan nit uurs fermäärkt, jäilde do anroate Doaten bie Standoardbedingengen.


Koolestof (dt. Kohlenstoff, la. Carbonium) is n chemisk element mäd Symbol C un Atomnummer 6. Dät is n Nit-metal, dät in ferskeedene Modifikatione foarkuumen däd. Een deerfon is n faaweloosen Hoolichlaiter, een uuren n swot Hoolichmetal.

Äntdäkkenge[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Koolestof wuud al in ju Foargeskichte äntdäkt un bruukt as Holtkoole, ju der moaked wuud truch organisk Materioal (maasttied Holt) heet tou moakjen in ne Suurstof-äärme Atmosphäre. Dät ängelske carbon is deeruume uk oulat fon dän Latienske Noome Carbonium foar Holtkoole, juust as die Noome fon dän Carbonium-Tiedruum, wieroun dät bilded wuude.

Uk Diamante, do der ne uur allotrope Foarm fon Koolestof sunt, sunt siet loang bekoand. Eerst siet eenige Jiertjaande kon me do synthetisk häärstaale. Fullerene, ju trääde allotrope Foarm, wuude in do tachentiger Jiere fon dät 20. Jierhunnert toufällich äntdäkt.

Anweendengen[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Die Koolestof kumt maastens foar in Foarm fon Koolewoaterstoffe, foarallen ju fossile Fjuurenge Äidgas un räie Oulje. Uut räie Oulje wäd in ju petrochemiske Industrie toun Biespil Petroleum, Benzin un Kerosin destillierd un dät tjoont as Gruundloage foar fuul synthetiske Stoffe, as Plastiks.

Uur Anweendenge sunt:

  • Diamante (skeene Koolestof) fiende Anweendenge in (kostboare) Sieroade un wäide uum hiere Hädde toun Biespil anwoand in Boorkoppe.
  • Bie ju Häärstaalenge fnn Stäil is Koolstoffe aan fon do Stoffe do der mäd dät Iersen misked wäide.
  • In Käädenreaktore wäd Graphit in Staabe anwoand um dät Käädenkleeuwengsprozes tou moderierjen, dät hat: tou behärskjen.
  • Do chemiske en strukturelle Oainskuppe fon Fullerene moakje dät foar disse Koolestofkomplexe fielicht ne fuulferspreekende Rulle beskat is in ju Nanotechnologie.
  • In gans fiene Toustand (aktive Koole) häd Koole ne hooge spezifiske Uurfläche un kon anwoand wäide as Adsorbtionsmiddel. Dät wäd wäil anwoand as Filtermaterioal uum Flüssigaide tou äntfaawjen un sogoar iensleeken uum Giftstoffe uut dät Moagen-Tierm-Kanoal wäch tou hoaljen ('Norit').
  • Elektronik Wierstande (Graphitwierstand). Koolestof is n gjucht gouden Stroomlaiter, man as n elektrisken Stroom truch n ferhooldnismäitich gjucht tännen litjen Stoab loope mout, dan äntstoant n haageren Wierstand. Graphit häd deerbie as Foardeel, dät dät nit gau truchsmilt bie gratter Stroome.
  • Koolehydroate as Ethanol, Sukkere as Sacharose, Glucose, Fructose, Stieuwelsemeel usw.
  • un als dät Allerwichtichste: dät Element Koolestof is uunäntbeerelk foar aal lieuwjende Organismen, dan aal organiske Ferbiendengen änthoolde dät Element Koolestof.

Wällen[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

  1. D. R. Lide: CRC handbook of chemistry and physics: A ready-reference book of chemical and physical data. 87. Aufl. Boca Raton Fla. : CRC Taylor & Francis, 2006 – ISBN 0-8493-0487-3