Limbuurchsk

Uut Wikipedia
Wikselje tou: Navigation, Säike (08)
Wier Limbuurchsk boald wäd.

Dät Limbuurchske (Limburgs/Lèmbörchs, Plat, de. Limburgisch) is ne Gruppe fon Wäästgermaniske Dialekte, ju fon sowät 1.400.000 Moanskene boald wäd in Belgien, Düütsklound un Do Niederlounde. Uk baale Moanskene in do Fereende Stoaten fon Amerikoa do Sproaken. Limbuurchske Dialekte sunt tou n Biespil Montfortisk, Zentroal-Limbuurchsk, Kleverloundsk, Höäwelloundsk, Ripuariske Uurgongssproaken, Belgisk Limbuurchsk un Maastrichtisk. Dät rakt two wichtige Skrieuwwiesen: Veldeke (etymologisk: Limburgs/functie/computerke) un Nasjenaal (gjucht ap ju Uutsproake: Lèmbörchsj/fönksje/kepjöjteke).

Sproaken[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Dät Limbuurchske dät in Do Niederlounde spreeken wäd, is ientoudeelen in uungefeer füftien Gruppen. Fon Noud ätter Suud: Kleverloundsk - Zentroal-Limbuurchsk - Belgisk Limbuurchsk - Etsbergisk - Montfortisk - Sint-Joostisk - Putbroeksk - Deelgoardisk - Koningsbosch - Heerenstraat - Ripuariske Uurgongssproake - Höäwelloundsk - Eijsdensk - Epensk - Ripuarisk. Eenige Ljuude fiende dät Maastrichtiske uk n apart Dialekt, oaber do maaste fiende dät et tou dät Zentroal-Limbuurchske, Belgisk Limbuurchske af dät Höäwelloundske heert. Die Dialekt fon Venlo wäd betrachted as ne Uurgongssproake twiske dät Zentroal-Limbuurchske un dät Kleverloundske.

Dialektkoarte[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Limbuurchske Dialekte.png


Fergliek mäd uur Germaniske Sproaken[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Seeltersk Montfortisk Zentroal. Höäwelloundsk Kleverloundsk Niederloundsk Düütsk Ängelsk
Sies kieës kees kiès kees kaas Käse cheese
iek ich ich iech ik/ek ik ich I
du doe doe doe gi'j jij/gij du you/thou
pleegje plieëge verplege verpliège verplege verplegen pflegen nurse
uk ouch ouch ouch ouk ook auch too
ätter afte ~ nao nao nao naor naar nach to
Oudak aafdaak aafdaak aafdaak afdak afdak Abdach shelter
Ooge oug oug oug oug ~ oog oog Auge eye
Been bein bein bein bein ~ been been Bein leg


 
Sproaken un Dialekte in Düütsklound
Düütsk: Alemannisk - Bairisk - Hoochfrankisk
Middeldüütsk: Ripuarisk - Paltsersk - Moselfrankisk - Hessisk - Thüüringisk - Hoochsaksisk - Slesisk-Lausitsik - Berliensk-Brandenbuurichsk
Läichdüütsk: Läichsaksisk af Platt - Kleverloundsk - Limbuurichsk
Fräisk: Seeltersk - Noudfräisk
Uur Sproaken: Jüttendänisk - Hoochsorbisk - Läichsorbisk