Noudfräisk
Uut Wikipedia
Noudfräisk (de. Nordfriesisch) wäd boald fon sowät 10.000 Ljuude in Noudfräislound ap ju Wäästkuste un do Ailounde fon Släswiek-Holstein.
Dät ferdeelt sik in soowät tjoon gjucht ferscheedene Dialekte. Fon dät Noude ätter dät Suude sunt dät ap dät Fäästlound: Wiedingharder, Bökingharder (Mooringer), Karrharder un Nouder-, Middel- un Suuder-Goesharder. Dät Suuder-Goesharder wäd nit moor boald.
Ap do Ailounde sunt dät: Syltring, Föhring-Amring, Halligfräisk (wät sproakkundich tou do Fäästlound-Dialekte reekend wäd) un Helgoloundsk.
Apfaalen däd dät a insteede foar i, ä, ie, t.B. Mooring:
Da latje bjarne schan stal spale ap dåt frasche schap.
"Do litje Bäidene schällen stil spielje ap dät fräiske Schip".
Wo wäkke fon do Dialekte sik ferhoolde, kon me sjo in ju Tabelle bie Fräiske Sproake.
Hier rakt et noch wät besunnere Unnerscheede:
| Mooring | mäke | trüs | gååsme | twört | flååge | låå | mårling | joose | ai |
| Föhring | kleebe | pod | jaaspe,jibe | kwärt | böi | skine | jimaaren | fulre | ei |
| Syltring | taatji | grepor | gapi | kwert | büü | skiin | jümiaren | rök | ek |
| Helgoloundsk | paike | -*) | djaape | dech | keäk | skin | djimoorn | futtere | ni |
| Seeltersk | oapje | Pudde | japje | Däächte | Böie | Schäin | määrlich | fodderje | nit |
-*) Pudden rakt et wäil nit ap dät Fälsen-Ailound.
[Beoarbaidje] Sjuch uk
| Sproaken in Düütsklound |
|---|
| Düütsk: Alemannisk - Bairisk - Hoochfrankisk |
| Middeldüütsk: Ripuarisk - Paltsersk - Moselfrankisk - Hessisk - Thüüringisk - Hoochsaksisk - Slesisk-Lausitsik - Berliensk-Brandenbuurichsk |
| Läichdüütsk: Läichsaksisk af Platt - Kleverloundsk - Limbuurichsk |
| Fräisk: Seeltersk - Noudfräisk |
| Uur Sproaken: Jüttendänisk - Hoochsorbisk - Läichsorbisk |
