Düütsklound

Uut Wikipedia
Wikselje tou: Navigation, Säike (08)
Deutschland
Flaage fon Düütsklound Woapen fon Düütsklound
Woalspruch: Einigkeit und Recht und Freiheit
Nationoalhymne: - Deutschlandlied
Steede fon Düütsklound
Amtssproake Düütsk
Haudstääd Berlin
Stoatsfoarm Republik
Flakte
% Woater
{{{Flakte}}} km²
2,18%
Ienwoonere 82.531.700
Munte Euro (EUR)
Tiedzone UTC +1
Fierdai 3. Oktober
Loundkode DEU
Auto-Känteeken D
Internet TLD .de
Telefonfoarwoal ++49

Düütsklound (Bundesrepublik Deutschland) is n Lound in Middel-Europa. Ju Haudstääd is Berlin un die Buundeskansler fon ju Republik is sänt 2005 Angela Merkel.

Düütsklound is sänt 1950 Meeglid in ju Roat fon Europa un sänt 1955 fon ju NATO. Aast-Düütsklound waas fon 1955 bit 1990 Meeglid fon dät Warschaupakt. Düütsklound is uk n Meeglid in ju Europäiske Union. Sänt 1973 is Düütsklound Meeglid fon do Fereende Natione.

Geskichte[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Dät Hillige Roomske Riek (962-1806) kon me betrachtje as dät eerste düütske Riek, äntsteen uut dän aastelke Deel fon dät Frankiske Riek. In 1450 wuude die Noome fon dät Hillige Roomske Riek annerd tou dät 'Hillige Roomske Riek fon ju Düütske Nation'. Loang deerätter wuude Düütsklound twiske 1806 un 1813 fon do Frantsoosen besät. Ätter dät Kongräs fon Wien keem n twäiden Fersäik uum do düütske Lounde tou fereenigjen in dän Düütske Buund. In dän Buund wieren 39 ferskeedene Stoaten mäd fuul Oainständegaid.

Ätter n Düütsk-Deensken Kriech fon 1864, dän Prüüsisk-Aastriekske Kriech fon 1866 un dän Düütsk-Frantsööske Kriech fon 1870/1871 wuude in 1871 dät Düütske Kaiserriek gruunded. Otto von Bismarck wuude die eerste Riekskansler. In dänEerste Waareldkriech kampet dät Düütske Kaiserriek mäd Aastriek-Ungarn, Bulgarien un dät Osmaniske Riek juun do Alliierde. In 1918 ferljust Düütsklound un ju Tied fon de Weimarrepublik (1918-1933) begint.

Ju Weimarrepublik waas ne freeloose Tied in Düütsklound. Deer waas nit fuul Oarbaid un Düütsklound kuude sien Skeeld an do uur Lounde nit berappe. Ju NSDAP fon Adolf Hitler wuude bie do Woalen fon 1932 ju grootste politiske Paatäi in dät düütske Parlament. Een Jier leeter kuude Hitler Diktator fon Düütsklound wäide. Die Weimarrepublik wuude Nazi-Düütsklound.

In dän Twäide Waareldkriech sunt ungefeer 70 Million Moanskene stuurwen. In 1943 hiede Hitler bienaist gans Europa äroberd. Ätter dän Slacht uum Stalingrad un D-Day kuude Nazi-Düütsklound do Alliierde nit moor aphoolde. Düütsklound waas so as gans Europa stukken un ju Stroafe waas ju Besättenge truch ju Sowjetunion in dät Aaste (Aast-Düütsklound) un truch do Alliierde in dät Wääste (Wääst-Düütsklound).

Truch do Sponnengen twiske dät Aaste un dät Wääste begon direkt ätter dän Twäide Waareldkriech die Koolde Kriech. Do Sponnengen twiske ju Sowjetunion un dät Wääste wuuden gans stäärk as in 1961 ju Berliner Muure baud wuude.

Ätter dän Fal fon ju Muure in 1989 wuuden do two Düütsklounde fereeniged ap dän 3. Oktober 1990. Ätter ju Wierfereenigenge wuude Berlin ju Haudstääd fon dät näie Düütsklound. Siet dän 1. Januoar 2002 häd die Buundsrepublik Düütsklound mäd alwen uur Lounde fon ju Europäiske Union dän Euro ienfierd.

Geografie[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Dät Ailound Rügen in dät Noude.

Düütsklound is een fon do grootste Lounde in Europa. Dät wäd in dät Noude begränsed fon ju Noudsee un ju Baltiske See un in dät Suude fon do hooge Bierge fon do Alpen (hoochsten Top ju Zugspitse ap 2,962 m). Twiske do Bierge un ju See rakt dät groote Woolde in Midde-Düütsklound un dät ganse platte Lound in dät Noude.

Düütsklound häd uk groote Deele fon Europa's grootste Äie, so as dän Rhien, ju Donau un ju Elbe.

Düütsklound wäd begränsed fon:

Befoulkenge[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

In Düütsklound woonje ungefeer 82,5 Million Moanskene.

Gloowe[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

  • Katoolsk: 31% (25,461 Million)
  • Luttersk: 30,2% (24,8 Million)
  • Moslim: 4%
  • Juudsk: 0,2%

33% fon do Düütske häd neen Religion.

Sproake[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Ju Sproake, ju man ap maaste bruukt is dät Hoochdüütske. Et rakt uk noch Deensk, Noudfräisk, Seelterfräisk un Sorbisk as anärkoande Sproaken. In ju Praxis is dät Läichdüütske (Platdüütske) ne wichtige Sproake.

Stääde[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

1rightarrow.pngSjuch uk: Lieste fon Stääde in Düütsklound.

Grootste Stääde in Düütsklound

Berlin
Berlin
Hambuurich
Hambuurich
Ploats Stääd Buundeslound Ienwoonertaal
München
München
Köln
Köln
1 Berlin Berlin 3.510.000
2 Hambuurich Hambuurich 1.810.000
3 München Beieren 1.380.000
4 Köln Noudrhien-Wäästfoalen 1.020.000
5 Frankfurt am Main Hessen 700.000
6 Stuttgart Baden-Würtembierich 600.000
7 Düsseldorf Noudrhien-Wäästfoalen 590.000
8 Dortmund Noudrhien-Wäästfoalen 580.000
9 Essen Noudrhien-Wäästfoalen 570.000
10 Bremen Bremen 550.000
Uur groote Stääde in Düütsklound sunt: Bonn - Chemnitz - Darmstadt - Dresden - Duisburg - Erfurt - Essen - Flensbuurich - Freiburg im Breisgau - Gelsenkirchen - Hannover - Jena - Karlsruhe - Kassel - Kiel - Koblenz - Leipzig - Lübeck - Ludwigshafen - Mainz - Mannheim - - Nürnberg - Oberhausen - Ooldenbuurich - Osnabrück - Saarbrücken - Stuttgart - Trier - Wiesbaden

Politik[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Paatäie[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Apstuuns sunt do näiste Paatäie in dän düütsken Buundesdai fertreeden: CDU/CSU, SPD, FDP, Die Linke un Bündnis 90/Die Grünen.

Buundeslounde[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Do düütske Buundeslounde.

Dät rakt in Düütsklound 16 Buundeslounde of Deelstoate:

  1. Baden-Würtembierich
  2. Bayern
  3. Berlin
  4. Brandenbuurich
  5. Bremen
  6. Hambuurich
  7. Hessen
  8. Läichsaksen
  9. Mecklenbuurich-Foarpommern
  10. Noudrhien-Wäästfoalen
  11. Rhienlound-Pfalz
  12. Saarlound
  13. Saksen
  14. Saksen-Anhalt
  15. Släswiek-Holstein
  16. Thüringen

Wirtskaft[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Dät Bruttoinloundsprodukt pro Kop waas $34.100 in 2007. In 2007 waas 0,9% fon ju ganse Wirtskaft Loundwirtskaft, 30,1% Industrie un 69% Tjoonste.

Ferbiendenge ätter buuten[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]