Hälgelound

Uut Wikipedia
Wikselje tou: Navigation, Säike (08)
Nathuurnstak (Lange Anna)
Koarte fon Hälgelound, 1909.
Mäd Noomen ap Hälgeloundsk.

Hälgelound (dt. Helgoland) is dät eensichste fräiske Fälsenailound. Ap Hälgelound wäd uk n Oard Fräisk boald, dät Hälgeloundske. Ju Äiloundgruppe Hälgelound un Düne heere siet 1890 tou dät düütske Stoatsgebiet un sunt touhoope ju amtsfräie Meente Hälgelound in n Kring Pinneberg (Släswiek-Holstein). Ju Ailoundgruppe lait fjautich Kilometer foar ju Kuuste un is Deel fon dät düütske Wirtskupgebiet, man nit fon dät Tolgebiet fon ju Europäiske Union un uk nit fon dät düütske Ougoawengebiet.

Geskichte[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Hälgelound waas aal in dät 7. Jierhunnert fon Fräisen bewoond. Ätter n Skrieuwen fon n kristelke Biskop Willibrord waas Köönich Radbod uum dät Jier 700 ap dät Ailound. In jusälge Ättergjucht skrieuwt Willibrord uur dän heedensken God Forsite. Fon 690 bit 714 fersäikede Willibrord do Fräisen ap t Ailound tou missionierjen, man sunner Ärfoulch.

Ätter 1945 moasten do Ienwoonere dät Ailound ferläite, do Alliierte moaten dän Fälsen wäch-bombardierje. Deer wuude fuul fernichted, man ju kreegen dät nit wäch un ätters doarsten do Ljuude wierkuume.

Fröier lieuwden do Hälgelounder foarallen fan Fiskeräi, man al ädder koomen Boadegaste, wierfon jo nu bolde gans bestounde.

Groote Suune fon Noudfräislound[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Ferbiendengen ättter buuten[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

 
Fräiske Ailounde un Soundplatten
Waddeneilanden.PNG
German Bight.jpg

Wäästfräiske Ailounde: Tessel - Flielound - Skylge - Amelound - Schiermönkooge
Nit bewoond: Noorderhaaks - de Richel - It Gryn (Griend) - de Kalkman (Engelsmanplaat) - Rif - Simonssound - Rottumerplaat - Rottum - Suudduunen

Aastfräiske Ailounde: Borkum - Juist - Norderney - Baltrum - Langeooch - Spiekerooch - Wangerooge
Nit bewoond: Kachelotplate - Lütje Hörn - Memmert - Minsener Oog - Mellum

Noudfräiske Ailounde: Hälgolound - Do Halligen - Pellworm - Noudstrand - Amrum - Föhr - Uthörn - Sylt
Nit bewoond: Jungnammensound - Kniepsound - Japsound - Suuderoogsound - Nouderoogsound - Noudstrand

Deensk: Koresound - Jordsound - Romooge - Mandooge - Faanooge - Langli

Unnergeen: Bosch - Bant - Buise