Moaiboom

Uut Wikipedia

Wikselje tou: Navigation, Säike (08)
Moaiboom
Moaiboom
Moaiboom (Sorbus aucuparia)
Systematik
Familie: Rosaceae
Unnerfamilie: Spiraeoideae
Tribus: Pyreae
Unnertribus: Pyrinae
Sleek: Sorbus
Oard: Moaiboom (Sorbus aucuparia)

Die Moaiboom (Sorbus aucuparia, dt. Vogelbeere of Eberesche) is n Boom, die fon Iemen un uur Insekte bestäuwen wäd un sik truch Fuugele, doo sien Fruchte, doo Kraans- af Fuugelbäien, frätte, fier uutspreede kon. Hie is also gjucht ouhongich fon dän Räst fon dät Ökosystem.

Inhooldsferteeknis

[Beoarbaidje] Määrkmoale

Die Moaiboom is maasttied n apgjuchten Boom mäd ne Hööchte fon bit tou twintich m. un lieke un min fertwiegede Takken. Mongs häd n Moaiboom uk moorere Stame, dan sjucht hie n bitje so uut as n Struuk.

Illustration fon 1885

[Beoarbaidje] Bleedere

Doo Bleedere sunt in Suumerdai gräin un sunt apbaud as ne Fugge: So unnerdeelt sik älk fon doo bit tou twintich cm loange Bleedere in njuugen bit soogentien litjere, bit tou säks cm loange Deelbleedere. Joo sunt ap juu Bupperkaante dunkergräin un deelwiese behierd, ap juu Unnerkaante blaugräin mäd ne wiete Behierenge, ju oawers uurloang ferswint. Die Rant fon doo Deelbleedere is takkerch as ne Soage.

[Beoarbaidje] Blöiten

Doo Blöiten sunt in n Juni un n Juli tou sjoon. Joo sunt Twieuwelere, un deer is oafte ne ganse, an n Schärm ärinnerjende, Gruppe fon Blöiten tou sjoon, so äänelk as bie dän Kiddeboom. Doo eenpelde wiete bit cremefaawiche Blöiten hääbe ne Truchmäite fon so'wät aan cm.

[Beoarbaidje] Fruchte

Fuugelbäien ap Spiekeroog

Doo Fuugel- af Kraansbäien (so wäide joo naamd) sunt orange bit rood, smoakje truch juu Parasorbinsüüre normoal bitter, me skäll joo nit in groote Massen iete, sjuch in dän Apsats uur dän Nutsen. Joo hääbe ne Truchmäite fon so'wät aan cm un dät swotte Säid wäd bit tou säks cm loange. Fon August bit Oktober sunt doo Kraansbäien riep.

[Beoarbaidje] Boark

Juu Boark is bie n Teeling griesbruun un häd twäärs ferloopende Striepe uut Koark. Leeter wäd juu dunkerbruun un kricht Loangsboarste.

[Beoarbaidje] Lieuwendsruum

Die Moaiboom is heemsk in bienaist dät ganse Europa, buuter Deele fon Island, un doo suudelke Deele fon Spanien un Griechenlound. Juu aastelke Gränse fon dän Lieuwendsruum is uungefeer bie juu Äi Wolga. Buppedeem rakt dät in dän Kaukasus un juu aastelke Turkäi uk Moaiboome. Die Moaiboom is uk oafte in Tuune un in Gräinanloagen fon Stääde tou fienden.

[Beoarbaidje] Nutsen

Mäd Fuugelbäie af Kraansbäie wuden fröier Fuugele fangt un dan ferkoopet. Dät wieren Dröiselke. Kraansbäie heete do fielicht deeruum, dät sun Kraans fon Bäien moaked wude, mäd Hangstehiere wude die tougjuchte moaked, un die Fugel dan deermäd fangt. Fon Moanskene sälwen skällen do Fuugelbäien beeter nit ieten wäide, in ne groote Masse feruurseeket dät ne litje Fergiftenge un filiecht mout me uk späie. Dät kumt fon juu Parasorbinsüüre. Me skäll oawers goude Marmeloade deerfon moakje konne, deeruum dät juu Parasorbinsüüre, wan me dät heet moaket, oubaud wäd.

[Beoarbaidje] Wällen

Persöönelke Reewen