Uutdienengskoeffizient

Uut Wikipedia
Zur Navigation springen Zur Suche springen

Die Uutdienengskoeffizient fon n Materioal rakt ne Mäite an ju Temperatuurouhongegaid fon ju Tichte.

Do maaste Materioalien dwo bie dät Apwoormjen uutdiene (positive Uutdienengskoeffizient); bie ne haagere Temperatuur vibrierje do Moleküle stäärker, wiertruch jo ne grattere Ruumte iennieme (Volumen sticht). Ne Uutnoame hierap is Woater, dät ju grootste Tichte häd bie 4°C. Dät dient uut bie läigere un haagere Temperatuure. Uk Zirkoniumwolframoat schrämpt wan dät waarmer wäd.

Je beeter do Atome anunner buunen sunt, je läiger die Uutdienengskoeffizient: so sunt do Wäide foar Wolfram un Diamant gjucht läich.

Anweendengen[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

  • In ju Maskienebaukunde wäide Kamreede ap Oaksen klämd truch dät Kamrääd aptouwoormjen, sodät dät uutdient un ju Oakse outoukeelen, sodät ju schrämpt. So konnen do Stukke gans akroat innunner paaset wäide. Un wan ju Temperatuur wier alleweegense gliek is, dan sit dät aal gans fääst klämd.
  • Ju Flüssegaid in n Thermometer häd n Uutdienengskoeffizient die der konstant blift mäd ju Temperatuur (Flüssegaide as Ethanol un Kwäksäälwer). Ne Temperatuur-Annerenge rakt dan ne lineare Uutdienenge fon de Flüssegaid un ju Uutdienenenge kon meeten wäide an ju Laangte fon ju Flüssegaidssuule.


Linearen Uutdienengskoeffizient[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

α = linearen Uutdienengskoeffizient [K-1]
L = Laangte [m]
T = Temperatuur [K]


Ju Eenhaid fon α is (Meter pro Meter) pro Groad Kelvin. Die α-Wäid wiest also an, wofuul Meter aan Meter fon dät Materioal uutdient bie ne Temperatuuranstiech fon aan Groad Kelvin. Do Wäide in ju unnerstoundene Tabelle sunt in Mikrometer. As Biespil: N Aluminium Stoab fon aan Meter wäd bie 1 Groad Temperatuuranstiech 23,2 Mikrometer laanger.

Volumen-Uutdienengskoeffizient[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

of

γ = Volumen-Uutdienengskoeffizient [K-1]
ρ = Tichte [kg m-3]
T = Temperatuur [K]
V = Volumen [m3]

Uutdienengskoeffizient fon eenige Stoffe[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Linearen Uutdienengskoeffizient, α
fon eenige Fäaststoffe
 
Stof α in 10-6/K bij 20̊C
Aluminium, walsed 23,2
Aluminium, luuter 23,0
Antimon 10,5
Beryllium 12,3
Beton 12,0
Bronse 17,5
Cadmium 41,0
Chrom 6,2
Konstantan 15,2
Diamant 1,3
Germanium 6,0
Gusiersen 9,0
Glääs (Finsterglääs) 7,6
Glääs (Sodaglääs) 4,5
Glääs (BK7) 7,1
Glääs (Pyrex) 3,25
Glääs (Kwartsglääs) 0,5
Gould 14,2
Graphit 2,0
Holt, Eekenholt 8,0
Invar 1,5
Iridium 6,5
Köäkensoalt 40,0
Kooper 16,5
Lood 29,3
Magnesium 26,0
Mangan 23,0
Jeelmäsk 18,4
Molybdän 5,2
Nikkel 13,0
Platin 9,0
Polyamid (Nylon) 120,0
Polymethylmethacryloat (PMMA) 85,0
Polyurethoanschuum (PUR) 50,0
Polyvinylchlorid (PVC) 80,0
Potslain 3,0
Rostfräi Stäil 16,0
Stäil 12,0
Tin 26,7
Titan 10,8
Wolfram 4,5
Iersen 12,2
Säälwer 19,5
Zink 36,0
Volumen-Uutdienengskoeffizient, γ
fon eenige Flüssichkaide
 
Stoaf γ in 10-3/K bij 20̊C
Alkohol (Ethanol) 1,10
Azeton (Propanon) 1,43
Benzin 1,06
Benzol 1,23
Chloroform (Trichlormethan) 1,28
Ääteksüüre 1,07
Ether 1,62
Kwäksäälwer 0,18
Glyzerin (Propantriol) 0,49
Methanol 1,10
Paraffin 0,76
Petroleum 0,96
Terpentin 1,00
Tetrachlormethan 1,22
Toluen 1,11
Woater 0,21