Zum Inhalt springen

Aru-Sproaken

Uut Wikipedia
Do Aru-Sproaken: Krääftich faawed: Wier däälich noch Aru-Sproaken boald wäide. Bleek faawed: Wier aleer Aru-Sproaken boald wuuden

Do Aru-Sproaken - uk Jaqaru-, Jaqi- of Aymara-Sproaken (Jaqi "Moanske", Aru "Sproake") - sunt een Sproakfamilie in ju suud-amerikoanske Anden-Ruumte. Deer rakt dät däälich bloot noch two of tjo Sproaken fon (Campbell 1997, Adelaar 2004). Dät Aymara heert mäd moor as two Millionen Baalere tou do maastboalde Indioaner-Sproaken.

  • Aru (Jaqi, Aymara)
    • Aymara : 2,2 Mio. Baalere, in Bolivien un Peru an dän Titicaca-See, Departement Puno, uk in't Noude fon Chile.
    • Jaqaru, in Peru in't Departement Lima, Provinz Yauyos, Distrikte Tupe un Catahuasi
      • Jaqaru (Haqaru, Aru) : 700 Baalere, in Aisa und Colca
      • Kawki (Cauqui) : bienaist uutstuurwen † (bloot säks Ljuude boalden dät noch in't Jier 2005 un uk nit moor alledeege), in Cachuy, Canchán, Caipán un Chavín

Kawki is bit nu tou nit goud dokumentierd, sien Staalenge as Sproake of Dialekt is bit däälich striedich[1]. Een fergliekjende Unnersäikenge fon Jaqaru un Kawki is ploand[2]

Uumdät jo so fuul Woude meensoam hääbe, wäide do Aru-Sproaken touhoope mäd do Quechua-Sproaken fon wäkke Foarskere in een meensoame Sproakfamilie mäd dän Noome Quechumaran ienoardend. Man näiere Unnersäikengen tjuude deerap wai, dät do Uursniedengen in't Vokabuloar fon juunsiedige Äntlienenge truch loangjierigen lokoalen Kontakt kuume. Dät is dan also moor aan Sproak-Buund as een Sproak-Familie.

  1. Alain Faibre (2005): Diccionario etnolingüístico y guía bibliográfica: Aymara (Jaqui/Aru)
  2. Paul Heggarty: A Lexical Comparison Between Jaqaru and Kawki – the Two Varieties of Central Aymara.
  • Lyle Campbell: American Indian Languages. The Historical Linguistics of Native America. Oxford University Press, New York NY u. a. 1997, ISBN 0-19-509427-1 (Oxford Studies in Anthropological Linguistics 4).
  • Willem F. H. Adelaar: The Languages of the Andes. Cambridge University Press. Cambridge u. a. 2004, ISBN 0-521-36275-X (Cambridge Language Surveys).