Kondensatore

Uut Wikipedia
Wikselje tou: Navigation, Säike (08)

Die Kondensator is n Bauelement, dät elektriske Leedenge fäästhoolde kon un deertruch bloot Wikselstroom truchlät.


Prinzip[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Wan wie two metallene Platten tränje truch ne Isolations-Platte, dan kon sun Struktuur Elektrizität af beeter kweeden Leedenge apnieme. Ferbiende wie nämmelk ju eene Platte mäd dän Plus-Pool fon ne Batterie un ju uur Kaante mäd dän Minus-Pool, dan wäide do Elektrone fon ju Platte an de Minus-Kaante ounleeken truch ju Plus-Kaante, dan Uungliek lukt sik an. Un je tänner ju Isolations-Platte is, je stäärker ju Ounluukenge is un je moor Leedenge bietou kon. Fonsälwen kon deer uk moor oane, wan wie do Platten gratter moakje. Moakje wie dän Kondensator loos fon ju Batterie un hoolde do bee Träide juunnunner ("Kuutslus"), dan springt uk wuddelk ne Spoorke uur!


Kapazität[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Sun Struktuur naame wie n "Kondensator", deeruum dät hie ju Leedenge "kondensiert", fäästhaalt. Un je moor Elektrizität in n Kondensator oun kon, je gratter sien "Kapazität" is.

Ju Kapazität fon n Kondensator wäd uutdrukt in Farad. N Kondensator fon 1 Farad kon 1 Coulomb an Leedenge bierge, wan 1 Volt Sponnenge twiske do bee Träide stoant. Uurs gekweeden: wan wie in sun Kondensator uur n Tied fon 1 Sekunde n Stroom I fon 1 Ampêre loope läite, dan is er apleeden bit ne Sponnenge fon 1 Volt. Af in Formelfoarm: V = I x t/C, dan ju Sponnenge V wäd gratter wan die Stroom I af ju Tied t gratter sunt, af ju Kapazität C litjer.


Farads bit Pikofarads[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

In ju Praxis is die Farad fuuls tou groot. N Kondensator fon 1 Mikrofarad (1 μF) is al n fikse grooten, un dät is man 1 millionste Farad af 10^{-6} Farad. Gewöönelker is die Nanofarad (nF) = 10^{-9} Farad, af noch litjer die Pikofarad (pF) = 10^{-12} Farad.


Muugelkhaide[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Die Kapazität fon Kondensatore uum tiedwiese n Bitsken Leedenge aptoubiergen, rakt in ju Elektronik groote Muugelkhaide. Dät foarallen deeruum dät bie ne Sponnengsannerenge ap n Kondensator fluks Leedenge nöödich is, mäd as Foulge dät n Kondensator fersäkt ju Sponnenge gliektouhoolden. Dät gungt fonsälwen bloot foar ne kuute Tied, deeruum dät ju Leedenge daach toufierd wäd. N Kondensator lät deeruum gaue Sponnengsannerengen truch (Wikselsponnenge) man neen Glieksponnenge, dan ju gungt nit truch ju Isolationsplatte (dät Dielektrikum) truch.

Noch uurs: wan me twiske twäin Träide ne Glieksponnenge häd mäd deerap ne stöörende Wikselsponnenge, dan kon me ju Wikselsponnenge litjer moakje truch n Kondensator twiske do Träide tou skaltjen (Stöörengsunnerdrukkenge).

Uutfierenge[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Links two keramiske Kondensatore, gjuchts n Elektrolytisken un deertwiske Folie-Kondensatore

Kondensatore wäide t.B. moaked uut Metalloagen ap Keramik as Dielektrikum (keramisk) af uut Metalloagen ap isolierende Folie.

Besunnere Soarten sunt do Traal-Kondensatore do der Luft as Dielektrikum hääbe un do elektrolytiske Kondensatore.