Swotte Woold


Dät Swotte Woold (Düütsk: Schwarzwald) is dät grootste touhoopehongjende Middelgebierge in Düütsklound. Dät lait in dät Suudwääste fon de Republik, in dät Buundeslound Baden-Würtembierich. Mäd sien tichte Woolde, djoope Deelere un hooge Bierge is dät nit bloot een besunners flugge Natuurloundskup, man uk een fon do wichtichste touristiske Ziele in heel Europa. Dän Noome häd dät Gebierge fon do tichte, altied gräine Dannenwoolde, do fon fier oafte junkel un boalde swot uutsjo.
Geografie un Natuur
[Beoarbaidje | beoarbaidje Wältext]Geografisk stäkt dät Swotte Woold sik fon dät Hoochrhein in dät Suude – fluks bie ju swaitser Gränse – bit tou dän Kraichgau in dät Noude. Die hoochste Bierich is die Feldberg mäd een Hachte fon 1.493 Meetere. Uur bekoande un hooge Bierge sunt dät Herzogenhorn un die Belchen. Dät Gebierge is uk een gans wichtige Woaterskeede. Moorere groote Äien äntspringe hier; deertou heere ju Donau (mäd do Wäl-Äien Brigach un Breg), die Neckar un ju Kinzig. Ju Loundskup is pränted truch Woolde, Seen as die Titisee un die Schluchsee, un masse litje Bääke un Woaterfale, so as do Triberger Woaterfale.
Kultuur un Bruuke
[Beoarbaidje | beoarbaidje Wältext]Waareldwied bekoand is dät Swotte Woold foar sien oolde Kultuur, Hondwierk un do besunnere Bruuke. Toueerst is deer ju Kuukuuksklokke tou naamen, ju uum dät 18. Jierhunnert tou in ju Region ärfuunden wuude un däälich as een Symbool foar dät Swotte Woold (un oafte foar heel Düütsklound) jält. Uk die Bollenhut – aan besunneren Houd mäd groote roode af swotte Wullebollen – is een typisk Teeken fon ju Region, uk wan hie uurspröängelk bloot in träi litje Täärpe (Gutach, Kirnbach un Hornberg-Reichenbach) drain wuude.
Fääre is ju Kookkunst (Gastronomie) gjucht beljoowed un bekoand. Ju Schwarzwälder Kirschtorte (Swottewoold-Käärsentuurte) mäd fuul Room un Särsenwoater as uk die druugede swottewooldske Skinken sunt Spezialitäte, do uk bute Düütsklound bekoand sunt.
Tourismus un Wirtskup
[Beoarbaidje | beoarbaidje Wältext]In fröiere Tieden lieuweden do Moanskene in dät Swotte Woold foarallen fon dän Wooldbau, ju Holtflootenge, dän Bierichbau un dät Glääsmoakjen. Dät Lieuwen in do ouliane Deelere waas oafte stuur un häd. Däälich is die Tourismus die wichtichste Wirtskupsfaktor foar do Ljuude deer. Dät rakt in ju Loundskup Duusende fon Kilomeetere an Wonderwaie, do maasttieds fon dän "Schwarzwaldverein" unnerheelden un beskiermt wäide.
In dän Suumer kuume do Besäikere foarallen uum tou koierjen, dät Mountebike tou bruuken of sik an do Seen tou ferhoaljen. In dän Winter lät sik deer truch do hooge Loagen goud Skiloope un Wintersport moakje. Stääde as ju uurspröängelke Universitätsstääd Freiburg im Breisgau an dän Rant fon dät Woold, af Baden-Baden mäd sien oolde Thermen (heete Wällen) luuke däälich altied noch masse Boadegaste un Internationoale Besäikere an.