Wäästfräisk

Wäästfräisk (dt. Westfriesisch) is ju fräiske Sproake ju fon sun 400.000 Ljuude in Wäästfräislound boald wäd. Ju is ju Sproake ju ap tichtste bie dät Seelterske stoant. Me sjucht dät fluks an n eenfachen Sats:

Wäästfräisk: De man sit by de brêge yn 't reit mei in tinne angel te fiskjen.

Seeltersk: Die Mon sit bie de Brääch in t Rait mäd n tännen Ongel tou fiskjen.

Man bie n uur Sats sunt bee Sproaken gans ferskeeden:

Wäästfräisk: It moaie famke sei, dat se de grouwe jonge net sjoen hie.

Seeltersk: Dät flugge Wucht kwad, dät ju dän tjukke Wänt nit blouked hiede.

Unnerskeede juun Seeltersk

Breekenge

Gans apaat in dät Wäästfräiske is ju (twäide) Breekenge fon Vokoale. Deerbie wäd die twäide Deel fon n loangen Vokoal betoond un die eerste Deel wäd tou n Konsonant:

Seeltersk	hostje	Bruure	heere	Steene
Wäästfräisk	hoastje	bruorren	hearre	stiennen
Uutsproake	[wasje]	[brworren]	[jerre]	[stjinnen]

Loange Vokoale

N gruundsätselken Unnerskeed rakt dät truch ju ferskeedene Äntwikkelenge fon oolde loange Vokoale:

Ooldfräisk	[a:]	râd	bâm	jâta	trâst
Wäästfräisk	ea/i	read	beam	jitte	treast
Seeltersk	oo/aa	rood	Boom	joote	Traast

Deerbie kwäd me wäästfräisk ea as ee in deer, also mäd e-oardigen Ättersleek.

Ooldfräisk	[e:]	rêda	mêl	swête	grêne
Wäästfräisk	ie	riede	miel	swiet	grien
Seeltersk	äi	räide	Mäil	swäit	gräin

Mäd wäästfräisk ie as ie in hier.

Ooldfräisk	[o:]	blôd	gôd	fôgia	lônd
Wäästfräisk	oe/â	bloed	goed	foegje	lân
Seeltersk	ou	Bloud	goud	fougje	Lound

Mäd wäästfräisk oe as uu in suur, â as oa in foar.

Twäide Assibilation

Bie ju Assibilition wäd n Konsonant schaärper uutspreeken:

Ooldfräisk	[k]	makia	hlâkia	litik	*maþ-uk
Wäästfräisk	ts	meitsje	laitsje	lyts	maits
Seeltersk	k/ch	moakje	laachje	littik	Moade-*(ke)

Ooldfräisk	[ti/thi]	thiânst	tiukke	*aind-i-ka	plantia
Wäästfräisk	tsj	tsjinst	tsjok	eintsje	plantsje
Seeltersk	tj	Tjoonst	tjuk	Aantje	plontje

Ooldfräisk	[di]	sêdia	weddia	-	diûre
Wäästfräisk	dzj	siedzje	wedzje	man nit an Woudbegin:	djoer
Seeltersk	dj	säidje	wädje	-	djuur, juur

Sjuch uk

• tjosproakigen Unnergjucht
• Woudelieste Seeltersk-Wäästfräisk
• Woudelieste Wäästfräisk-Seeltersk

Sproaken un Dialekte in ju Provinz Fryslân (do Niederlounde)

Sproaken: Niederloundsk | Wäästfräisk Fräiske Dialekte: Noudhouksk | Kloaifräisk | Wooldfräisk | Suudwäästhouksk | Skylgersk (Westersk) | Aastersk | Hylpersk | Schiermönkoogisk Holloundsk-Fräiske Dialekte: Stäädfräisk: Ljouwertersk, Snitsersk, Frjentsjertersk, Harnzersk, Boalsertersk, Dokkumersk, Starumersk, Feanstersk, Kollumersk | Biltsk Holloundske Dialekte: Midsloundsk | Ameloundsk | Flieloundsk Läichsaksiske Dialekte: Stellingwerfsk | Pompstersk | Wäästerkertiersk

Düsse Sproake häd ne oaine Wikipedia: Frysk (Wäästfräisk)

Uur Fräiske Wikipedien:
Nordfrasch (Noudfräisk)