Roomelse

Uut Wikipedia
Wikselje tou: Navigation, Säike (08)
Roomelse
Noomenskild Roomelse
Noomenskild Roomelse
Statistieke
Ienwoonertaal 4.582
Politik
Lound Düütsklound
Buundeslound Läichsaksen
Loundkring Kloppenbuurich
Meente Seelterlound
Uur
Postleittaal 26683
Tiedzone UTC +1
*Suumertied UTC +2
Marine-Seender DH038 in dät Wäästfoan
Ju näie Brääge fon dän Seelter-Äi-Paad uur ju Seelter Äi bie Roomelse

Roomelse (Düütsk Ramsloh af Saterland-Ramsloh) is n Täärp in Seelterlound un mäd soowät 4600 Ienwoonere dät grootste Täärp fon ju Meente. Tou Roomelse heere do Buurskuppe Hollen, Hollenerfoan mäd Hollebierich, Roomelse-Aast, Hollenbround, un Roomelse-Wääst mäd Hoogebierich, Häärst un Raake.

Noome[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Die Noome Roomelse kuud häärkuume fon Ooldfräisk *Rames-la mäd as Gruundwoud (twäide Lid) la, Hoochdüütsk Loh ' Woold af eepene Steede deeroun', wät in fuul Noomen apträt. Tou ferglieken is dät an uur Steeden foarkuumende Ramsel, Ramslo, Ramelsloh. As Bestimmengswoud is tou ferglieken dät Middelläichdüütske ramese, remese ' Bärenlauch/ Allium Ursinum' af hraban, hramn ' Rabe' (die Fuugel af n Persoonennoome). Also ' Woold mäd Boarenlook af Roawen'.

Geografie[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Roomelse lait midde in Seelterlound. Truch Roomelse fljut ju Seelter Äi un die Seelter-Äi-Paad lapt truch dät Täärp.

Geskichte[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Roomelse waas bit tou 1974 ne oaine Meente, nu häd deer die Meenteräid sin Sit. Bie ju Gebietsreform fon 1974 wuude Skäddel un Seedelsbierich mäd do Meenten Roomelse un Strukelje tou ju Meente Seelterlound touhoopefoatet. In Roomelse stoant dät Räidhuus fon ju Meente Seelterlound.

Skoulen[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Foulksskoule Roomelse[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Der skäl al foar 1657 ne Skoule in Roomelse weesen hääbe. In 1614 wäd fon evangeelske Pestoore ätter dät Amt in Kloppenbuurich begjucht, dät in Roomelse do Bäidene Unnergjucht hääbe mouten. In 1654 wäd fon n Jesuitenpoater begjucht, dät deer n Koaster in Roomelse is. Siet dän 1. Nov. 1657 wieren deer 2 Jesuiten in't Seelterlound un deer wuuden two Skoulen iengjucht, een in Roomelse un een in Skäddel. 1658 bejucht deer n Poater Melle, dät die Säärkekoaster uk Skoulkoaster is. 1669 begjucht Pestoor Abbing, dät deer noch naan Skoulkoaster is, man dät die Säärkekoaster Johann Hermanni dän Unnergjucht rakt. Deer ätter koom die Säärkekoaster Heinrich Deeken.

1733 wäd Johann-Heinrich Deeken as eerste Koaster naamd. 1771 waas deer ne litje Skoule mäd 40 Skoulkere un mäd 60 Skoulkere in 1784. 1833/34 wieren deer 110 Skoulkere. 1897/98 wieren deer 39 Skoulkere in Roomelse, 34 Skoulkere in Hollen un 17 Skoulkere in Hollenerfoan.

1928 wuud ne näie Skoule mäd two Klassen baud, 1950 wieren deer tjo Klassen. 1945 wieren deer 150 Skoulkere bie aan Koaster, 1950 wieren dät 173 Skoulkere un 1960 wieren deer 118 Bäidene bie träi Koastere.

1966 wuud een näie moderne Skoule baud (Mittelpunktschule) foar do Bäidene uut Roomelse un Hollenerfoan. Ap n 1.6.1969 koomen do Haudsköilere fon do Meenten Skäddel un Strukelje deerbie un ap n 1.8.1970 koomen uk do Skoulkere uut Hollen deerbie. Ju Skoule naamde sik "Volksschule mit Förderstufe Ramsloh (Mittelpunktschule)".

Laitenge fon ju Skoule:

  • 1733 - 1775 Johann Heinrich Deeken I.
  • 1775 - 1816 Johann Heinrich Deeken II.
  • 1816 - 1824: Johann Gottfried Crone
  • 1824 - 1874: Anton Brägelmann
  • 1874 - 1912: Clemens Bröring
  • 1912 - 1923: August Buschenhenke
  • 1923 - 1925: Hugo Niemöller
  • 1925 - 1945: Clemens Arlinghaus
  • 1939 - 1945: Emma Völkerding (Fertreedenge)
  • 1946 - 1970: Konrad Pusch (wuud ap n 1. Määrt 1967 Rektor)

Do uur Koastere an ju Foulksskoule wieren:

  • 1946 - 1970: Katharina Eilers (wuud ap n 16. Okt. 1967 Konrektorin, waas deerätter Konrektorin an dät Skoulsäntrum Seelterlound)
  • 1947 - 1954: Bernhard Woltermann
  • 1954 - 1955: Rolf Wichmann
  • 1955 - 1959: Edgar Fichtner
  • 1959 - 1959: Hildegard Ostendorf
  • 1959 - 1964: Ingo-Maria Voss
  • 1963 - 1966: Adolf Exner
  • 1964 - 1970: Friedrich Giese (waas deerätter Koaster an dät Skoulsäntrum Seelterlound)
  • 1965 - 1966: Julia Seelhorst
  • 1934 - 1959: Rosa Norrenbrock (techn. Koasterske)
  • 1959 - 1966: Hedwig Schmidt (techn. Koasterske)

Grote Skoule fon't Seelterlound[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Ju Haud- un Realskoule Seelterlound

Ätter dät in 1970 dät Grote Skoule fon't Seelterlound äntsteen is, waas deer al gau nit genouch Plats foar do Skoulkere fon ju Gruund-, Haud- un Realskoule. 1974 wuud deer ne näie groote Skoule baud, ju deer 1977 fergratterd wuud. 1970 wieren deer 334 Skoulkere in 10 Klassen, 1975 wieren dät al 846 Skoulkere in 28 Klassen un 1983 wieren dät 869 Skoulkere in 31 Klassen.

Gruundskoule Roomelse[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Ju Gruundskoule Roomelse häd 15 Koastere un 10 Klassen (2011).

Haud- un Realskoule Seelterlound[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Uut ju "Volksschule mit Förderstufe Ramsloh (Mittelpunktschule)" is 1971 ju Haudskoule Roomelse äntsteen. Ju Realskoule Selterlound wuud 1973 gruunded und häd dän Noome „Grote Skoule fon't Seelterlound“. Deer sünt uungefäär 50 Koastere un sowät 700 Skoulkere. Die eerste Rektor waas Franz Strotmann fon 1970 - 1998 un Konrektorin waas Katharina Eilers fon 1970 - 1977. Ju Laitenge häd Rektor Manfred Broek siet 1998.

Laurentius-Siemer-Gymnasium[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Dät Gymnasium wuud 2004 as Deelsättenge fon dät Albertus-Magnus-Gymnasium in Ait gruunded. 2007 wuud dät Gymnasium oainständich un kreech dän Noome "Laurentius-Siemer-Gymnasium". Deer sunt 27 Koastere un 436 Skoulkere. Die Laiter is Reinhard Dreker.

Kultuur[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Bauwierke[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

  • St. Jacobus-Säärke
  • Wiendmäälne in Hollen
  • Marine-Seender DHO38 in dät Wäästfoan
Ju Roomelster Säärke
ju oolde Roomelster Säärke
Ju Wiendmäälne in Hollen
Roomelse 1970

Säärke[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

  • Ju oolde Roomelster Säärke waas uut ju Tied uum dät Jier 1400. As ju oubreeken wuude, wuud där n Boalke mäd ju Inskrift Anno 1383 fuunen. Bit 1812 wuude in ju Roomelster Säärke ju Loade mäd dät Seelter Gesätsbouk un Mäiten un Gewichte toun Iekjen apbewoard. Ju Loade hied trjo Slotte, een foar älke Täärp. Do hääbe Napoleons Suldoaten ap n 23. Dez. 1812 foar 38 Franken und 28 Centimes ferkooped. Bie ju Säärke wieren uk ju Fersammlenge fon dän Seelter Tweelwerräid un där stuud ju Gjuchtslinde. Ju Säärke wuud 1897/98 oubreeken.
  • Ju näie St. Jakobus-Säärke wuud 1899-1900 baud truch dän Säärkebaumeester August Rincklake. Do Finstere sünt fon Wilhelm Derix moaked. In ju Säärke is ne St. Jakobus-Statue uut dät 15. Jierhunnert. Bie ju Säärke lapt die St. Jakobus-Paad.

Sport[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Kultuurelle Fereene[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Uutsiedlere[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Aastelk Roomelse is bie Steensbierich ne groote näie Siedlenge foar do Uutsiedlere uut ju fröiere Sowjetunion baud wuuden. Därtruch häd ju Befoulkenge där do lääsden 20 Jiere sterk tounouumen.

Bedrieuwe[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

  • NOKA Holtferoarbaidenge-GmbH Roomelse
  • Waskönig+Walter Kabel-Werk GmbH u. Co. KG Roomelse – Moaked Koabel
  • OPTIMAS - Maschinenbau GmbH
  • Kurre Maschinenbau
  • Evers Maschinenbau
  • Müller Maschinenbau
  • Buss Eedferoarbeitenge
  • NSB Sträitenbau
  • Eedwierk Moorkultuur Roomelse

Bädden in Roomelse[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Buurmästere fon Roomelse bit tou 1974[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

  • 1955 - 1964 - Heinrich Kramer
  • 1964 - 1974 - Heinrich Eilers

Ferbiendenge ätter buten[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

Wällen[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]

  • Franz Strotmann, Kleine Schulchronik des Saterlandes, Sept. 1983
 
Täärpe un Buurskuppe in Seelterlound
Woapen fon Seelterlound

Täärpe
Roomelse | Skäddel | Strukelje | Seedelsbierich
Buurskuppe
Baalenje | Bäätholt | Bieuwelte | Boukeläsk (Klaaster) | Fäärmesound | Hällene I + II | Heeselbierich | Hollen | Hollenerfoan | Hollenbround | Idafeen (bit 1974) |
Knülke (Skillup) | Loanghoarst | Siedlenge Muddebierich | Näiskäddel (bit 1974) | Näiwal | Roomelse-Aast |
Roomelse-Wääst mäd Hoogebierich, Häärst un Raake | Seedelsbierich-Kolonie | Skäddelerdom | Strukelje-Wääst | Ubbehusen | Uutände | Wietsound

 
Bauwierke in Seelterlound
Scharrel Windmühle.JPG

Säärken
Skäddel | Roomelse | Strukelje | Seedelsbierich
Määlne
Skäddel | Hollen
Uur
Seelterfräisk Kultuurhuus | Klaaster Boukeläsk | Marine-Seender Roomelse