Paltsersk
Uut Wikipedia
Paltsersk (Düütsk: Pfälzisch; oaine Beteekenge:Pälzisch [ pɛltsɪʃ ]) is n Dialekt fon dät Düütske. Dät Paltserske kon besunners in juu Uutsproake fon Täärp tou Täärp unnerscheedelk weese. Toun Biespiel kon dät Woud "noa" (hoochdüütsk:nein) ap Paltsersk disse Lokal-Varianten hääbe: nǽ [nɐː], ney [nɛɪ] un nää [nɛː]. Dät Paltserske häd as n Dialekt ook neen ofizielle Skrieuw'wiese, un so skrift, wäl dissen Dialekt uurhaud skrift, as hie wol. In Pensilvanien baale moonige Ljuude ook n düütsken Dialekt, die dät ooldewaareldske Faanderpaltserske gans äänelk is, wült fuul fon doo Ljuude uut juu Faanderpfalz ätter Amerikoa uutwonderd sunt. Sälwen beteekend sik dissen Dialekt as "Deitsch", wät die Paltserske Noome foar "Düütsk" is, af as "Pensilfaanisch", ap Seeltersk "Pensilvanisk".
[Beoarbaidje] Fergliek fon dät Woud weese (sinn)
Juu Paltserske Miskenge uut dät Hoochdüütske „sch“ un dät hoochdüütske „ch“ is hier as n „sh“ skrieuwen. N gjucht ch rakt dät bloot in dät Suudpaltserske. Dät „ái“ wäd bienaist so boald as dät hoochdüütske „ai / ei“, man dät A is n bitje stäärker betoond. Dät hier is ne Oard fon Noud-Paltsersk.
| Paltsersk | Middeloaler-Hoochdüütsk | Hoochdüütsk | Seeltersk | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Infinitiv | sinn | sîn | sein | weese |
|
| Präsens | ish bin du bisch(t) er/sie/es is mir sinn / sáin ihr sinn / seid / sáin die sinn / sáin |
ich bin du bist er/siu/ez ist wir birn/sîn/sint ir birt/bint/sît/sint sie sint |
ich bin du bist er/sie/es ist wir sind ihr seid sie sind |
iek bän du bäst hie/juu/dät is wie sunt jie sunt jo sunt |
|
| Präteritum | ish waar du waarsch(t) er/sie/es waar mir waare/waarn ihr waare/waarn die waare/warn |
ich was du was er/siu/ez was wir wâren ir wâren sie wâren |
ich war du warst er/sie/es war wir waren ihr wart sie waren |
iek waas du wierst hie/ju/dät waas wie wieren(e) jie wieren(e) jo wieren(e) |
|
| Perfekt | ish bin geweese / gewesst... | ? | ich bin gewesen | iek hääbe weesen... |
| Sproaken in Düütsklound |
|---|
| Düütsk: Alemannisk - Bairisk - Hoochfrankisk |
| Middeldüütsk: Ripuarisk - Paltsersk - Moselfrankisk - Hessisk - Thüüringisk - Hoochsaksisk - Slesisk-Lausitsik - Berliensk-Brandenbuurichsk |
| Läichdüütsk: Läichsaksisk af Platt - Kleverloundsk - Limbuurichsk |
| Fräisk: Seeltersk - Noudfräisk |
| Uur Sproaken: Jüttendänisk - Hoochsorbisk - Läichsorbisk |